پرورش تخیل 1
پرورش تخيل
مجموعه مطالبي كه به اميد خدا در چند شماره ارسال ميشود با هدف بيان اهميت خلاقيت و تخيل در كودكان و نوع پرورش و ظهور آن است. زيرا سلامت كودكاني كه به دست ما سپرده شدهاند با ديدگاههاي ما ارتباط دارد. همچنين اهميت پرورش خلاقيت و تخيل در كودكان با ساير هدفهاي تربيتي مانند مهارتهاي اجتماعي و نگرشها، دانستنيها، مهارتها و درك سر و كار دارد.
يكي از نقشهاي مربي كودكان خردسال اين است كه فعالانه با همهي آن چه بيشترين ارتباط را با كودك دارد، سر وكار پيدا كند و يادگيري را از طريق اشتغالات ذهني حمايت كند.
از آن جا كه خلاقيت و تخيل بخشي از فرايند يادگيري در تمام حوزههاي درسي است در اين مورد تاكيد ميكنيم كه رشد خلاقيت و تخيل از راههاي زير امكانپذير است.
- بازنماييهاي دوبعدي و سهبعدي
- موسيقي
- بازي تخيلي
اين هماهنگي تجارب يادگيري اي هستند كه غالباً تحت عنوان رشد خلاق ناميده ميشوند. از طريق اين تجارب كودكان احساسات، افكار و واكنشهاي خود را بيان ميكنند. اين تجارب فعاليتي باز را ميانگيزد كه كشف، كاوش، آزمون و ابداع را تشويق ميكند. همهي اين مهارتها براي خلاقيت و تخيل حياتياند.
ميل به خلاق بودن در تمام طول تاريخ و در تمام جوامع بشري به چشم ميخورد. خلق اسطورهها نمايانگر اين ميل است. اسطورهها نمايانگر ميل به خلق كردن، لذت از آفرينش و ميل به تصاحب مخلوق است. اين عواطف در تجربهي ما از خلاقيت نمايان است.
حس لذت بردن و رضايت از فرايند خلاقيت، بخشي از تجارب همهي ماست، ممكن است اين تجربه يافتن راهحل براي مشكلي باشد، يا درست كردن غذايي خاص، نوشتن مقالهاي كه درك ما را گسترش داده است و يا ساختن قطعهاي موسيقي.
ما انسانها نياز داريم كه خلاقيت و تخيل خود را بيازماييم، ما نياز داريم كه افكار، احساسات و تأثيرات خود را بيان كنيم.
همهي ما مصرف كنندگان افكار و مصنوعاتي هستيم كه حاصل فكر خلاق است، مثلاً لباسهايي كه ميپوشيم.
جامعه هميشه به افراد خلاق نياز دارد، افرادي كه بتوانند راهحلهاي خلاقانه پيدا كنند و بتوانند با تخيل خود ايدهها و مهارتهاي نامربوط قبلي را با هم تركيب كنند.
تجارب خلاق و تخيلي اين فرصت را فراهم ميكنند تا:
- توانايي انسان به حد كامل رشد كند.
- توانايي انسان در تفكر، عمل و برقراري ارتباط پيشرفت كند.
- مهارتهاي ادراكي و جسماني رشدكند.
- در ارزشها كند و كاو كنيم.
- بتوانيم فرهنگ خود و ديگران را درك كنيم.
اهميت خلاقيت و تخيل براي كودك
وقتي كه به هنگام سخن گفتن از تربيت فرزندان بر تشويق خلاقيت و تخيل آنان تاكيد ميكنيم، فقط به خاطر آيندهي جامعه نيست، بلكه وضعيت فعلي كودكان نيز مدنظر است. با تشويق خلاقيت و تخيل، كودكان بهتر ميتوانند به روابط تازه و درك تازه از پديدهها دست يابند.
كودكان خردسال طبيعتاً در مورد افراد و جهان پيرامون خود كنجكاوند و ميخواهند ارتباط خود را با آنها بدانند.
كودكان به كمك تخيل ميتوانند از زمان حال به گذشته و آينده و آنچه خواهد شد فراتر بروند، آنان از جهان حسي خود در لحظه رها ميشوند. كودكان از طريق كوششهاي خلاقانه و پرتخيل خود:
- احساساتشان را به نحوي غيركلامي و پيش كلامي مثل حالات و حركات منتقل ميكنند.
- افكار خود را بيان ميكنند براي مثال از طريق نقاشي و طراحي
- ادراك و فهم خود را از جهان نمايان ميكنند. براي مثال از طريق نقشهايي كه در تخيلات خود به عهده ميگيرند.
- زيبايي و ارزش جاوداني را تجربه ميكنند
- ميراث فرهنگي خود را ابزار ميكنند و فهم خود را از ساير فرهنگها افزايش ميدهند.
- دربارهي مفاهيم تازه ميانديشند و آنها را ميآفرينند.
- مشكلات را حل ميكنند و در اين كار مسلط ميشوند.
- عزت نفس پيدا ميكنند مثلاً از طريق شناختن هويت خود، آنان ميتوانند تصور و ديدي از جهان داشته باشند كه متعلق به خودشان است.
ما ميتوانيم با بررسي و كاوش در بيان خلاقانه و تخيلي كودكان بفهميم دربارهي جهان خود چه ميدانند، چه چيزي را مهم ميدانند و چگونه آن را بيان ميكنند.